شايد گهگاه شنيده باشيد که فردي با جراحي جنسيت خود را تغيير داده است. و در ذهن خود سئوالات بسياري در اين زمينه ايجاد شده که :
- چرا فردي چنين تصميمي را ميگيرد؟
- چرا در علم پزشکي چنين مطالعاتي انجام شده؟
- چرا يک پزشک حاضر به انجام چنين عملي ميگردد؟
- و جالب اينکه چگونه در ايران بطور فانوني نيز چنين اعمال جراحي انجام ميگيرد؟

براي جواب به اين سئوالات ابتدا لازم است بيماري نارضايتي جنسيتي ( Transsexualism ) که منجر به تصميم بيمار و پزشک به تغيير جنسيت ميگردد را توضيح دهيم.

نارضايتي جنسيتي ( Transsexualism ) :

Transsexualism همانگونه که از ترجمه لغوي آن مشخص است منظور بيماري است که فرد از جنسيت خود راضي نيست و تمايل شديد به تغيير در جنسيت خود دارد.

در اين بيماري وضعيت ظاهري جسمي و جنسي، ارگانهاي داخلي جنسي و سيستم هورموني و کروموزومي کاملا در سلامت بسر ميبرد ولي فرد ار نظر ذهني و روحي منکر صحت نوع جنسيت خود ميباشد و به عبارتي معتقد به وجود اشتباه در نوع جنسيت خود و عدم رضايت از آن به حدي که باعث آزار شديد روحي و در نهايت تصميم قطعي به تغيير در جنسيت خود خواهد شد.

تفاوت اين بيماري با بيماري دوجنسي ( Bisexual ) در اين است که بيماران دوجنسي داراي اختلال ظاهري در اندام تناسلي و اندامهاي داخلي جنسي و سيستم هورموني جنسي ميباشد و معمولا نماي ظاهري از اندام هر دو جنس را دارد. درحالي که بيماران Transsexualism از نظر جسمي کاملا سالم و لي از نظر روحي با مشکل فراوان روبرو هستند.

شيوع اين بيماري در جامعه در کشور ايران بررسي نشده، ولي در آخرين بررسي انجام شده در کشور هلند بدين صورت بوده که در مردان 1 در 11900 و در زنان 1 در 30400 بوده است. يعني در مردان نزديک به 3 برابر شايعتر از زنان است. و همچنين بيماري به نسبت شايعي محسوب ميشود.

تشخيص اين بيماري معمولا توسط خود بيمار انجام ميگيرد و فرد درحالي که ظاهرا سالم است ولي تمايلات شديد رفتاري مطابق با جنس مخالف خود را دارد. و لازم است اين علامت بطور مداوم و حداقل براي 2 سال طول کشيده باشد. بدين معني که مثلا فرد مردي است که رفتاري کاملا زنانه ، و با تمايلات جنسي با گرايش به مردان به گونه اي که خود را زن ميداند و تمايل شديد به پوشيدن لباس زنانه ، آرايش زنانه و در نهايت در صورت امکان تصميم و اقدام به تغيير جنسيت خود ميکنند.

براي درک شرايط روحي اين بيماران فرض کنيد فردي که ظاهرا مرد است ولي از نظر روحي احساس کاملا زنانه دارد؛ بدين معني که با پوشيدن کت وشلوار باعث ناراحتي و بيقراري وي ميگردد. او شديدا تمايل به پوشيدن لباس باز و دامن در ميهماني ها و پوشيدن مانتو در جامعه دارد ولي امکان آن را ندارد. ديگر اينکه او در محل تحصيل و يا کار، در بين ساير مردان و رابطه نزديک با آنان زندگي ميکند ولي تمايل شديد جنسي نسبت به آنان دارد درحالي که از نظر روحي در بين زنان احساس آرامش و راحتي خواهد کرد ولي اجازه روابط نزديک با آنان را ندارد. چنين شرايطي باعث ميگردد فرد دچار اضطراب و اغتشاش در شرايط روحي فرد گردد.

بررسي هاي پزشکي معاينه فيزيکي و کروموزومي و هورموني ، سلامت کامل را نشان ميدهد ولي بررسي هاي روانپزشکي اضطراب و گاهي افسردگي ناشي از احساس عدم رضايت از جنسيت و انکار جنسيت خود را دارند.

از نظر علت شناسي ، هنوز علت و عامل ايجاد کننده اين بيماري ناشناخته است. با توجه به نرمال بودن سيستم هورموني جنسي ، بنظر ميرسد اختلال در مرکز تمايلات جنسي در مغز، در محلي بنام (bed nucleus of stria terminalis ) باشد. که عامل ناشناخته و احتمالا چند فاکتور در آن دخيل است.

درمان اين بيماري چيست ؟ اين بيماري درمان پذير نيست و لاعلاج محسوب ميگردد، و درمان آن تغيير در جنسيت به روش هورموني و همراه با جراحي ميباشد.

ادامه مطلب در قسمت مطالب و مقالات

مرجع : European Urology Today <volume 18-no.2 may 2006 >